- Sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển xã hội.
- Biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
- Biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của xã hội.
- Sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên.
LƯU Ý
Cần phân biệt
Cơ sở hạ tầng: là tổng hợp những quan hệ sản xuất tạo thành cơ cấu kinh tế.
Với
Kết cấu hạ tầng (hạ tầng kỹ thuật) : các yếu tố vật chất phục vụ cho kinh tế: cầu, đường, bến, bãi, điện lực, viễn thông liên lạc, cấp thoát nước…
* Khái niệm kiến trúc thượng tầng
Kiến trúc thượng tầng là toàn bộ những quan điểm, tư tưởng về xã hội như chính trị, pháp quyền, triết học, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật v.v… với những thiết chế xã hội tương ứng (Nhà nước, đảng phái, tôn giáo các tổ chức chính trị - xã hội khác…) được hình thành trên một cơ sở hạ tầng nhất định.
- Giai cấp và đấu tranh giai cấp.
- Dân tộc.
- Mối quan hệ giai cấp - dân tộc - nhân loại.
Khái niệm giai cấp, tầng lớp xã hội
Giai cấp là những tập đoàn người có địa vị khác nhau trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định.
- Có quan hệ khác nhau đối với tư liệu sản xuất.
- Có vai trò khác nhau trong tổ chức lao động xã hội.
- Có sự khác nhau về phương thức và quy mô thu nhập của cải xã hội.
à Bốn đặc trưng này có quan hệ mật thiết với nhau, trong đó, đặc trưng về sở hữu TLSX là quyết định nhất.
Đặc trưng giai cấp
Giai cấp là những tập đoàn người có địa vị khác nhau trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định.
Có quan hệ khác nhau đối với tư liệu sản xuất.
Có vai trò khác nhau trong tổ chức lao động xã hội.
* Có sự khác nhau về phương thức và quy mô thu nhập của cải xã hội.
à Bốn đặc trưng này có quan hệ mật thiết với nhau, trong đó, đặc trưng về sở hữu TLSX là quyết định nhất.
Khái niệm tầng lớp xã hội:
Tầng lớp xã hội là những tập đoàn xã hội có xuất thân từ các giai cấp này nhưng bị thu hút vào các giai cấp khác.
Nguồn gốc giai cấp
Nguồn gốc trực tiếp của sự phân hoá giai cấp trong xã hội là do sự ra đời của chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất .
Nguồn gốc sâu xa của sự phân hóa giai cấp trong xã hội chính là do tình trạng phát triển chưa đầy đủ của lực lượng sản xuất.
Con đường hình thành giai cấp: Bằng nhân tố bạo lực và Tác động của quy luật kinh tế
Đấu tranh giai cấp:
Vấn đề chính quyền nhà nước, quyền lực nhà nước là vấn đề trung tâm và cơ bản của cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội
Vai trò của đấu tranh giai cấp:
- Trong XH có GC đối kháng thì đấu tranh GC là động lực cơ bản và trực tiếp của sự phát triển XH.
Mâu thuẫn GC à Đấu tranh GC à CMXH (PTSX mới ra đời).- Cuộc đấu tranh của GC bị trị đã buộc GC thống trị phải tiến hành những cải cách mang tính chất tiến bộ; Đồng thời, bản thân GC cách mạng cũng tự cải tạo, đổi mới mình trong thực tiễn đấu tranh.
- Đấu tranh GC còn tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển của văn hóa, nghệ thuật, khoa học…
3. Nhà nước và cách mạng xã hội.
- Nhà nước.
- Cách mạng xã hội.
Khái niệm
Nhà nước là sản phẩm và biểu hiện của những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được. Bất cứ ở đâu, hễ lúc nào và chừng nào mà, về mặt khách quan, những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được, thì nhà nước xuất hiện.
Bản chất giai cấp của nhà nước thể hiện trước hết ở chỗ Nhà nước là một bộ máy cưỡng chế đặc biệt nằm trong tay của giai cấp cầm quyền, là công cụ sắc bén nhất để duy trì sự thống trị giai cấp.
Trong xã hội có giai cấp, sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác đều thể hiện dưới 3 loại quyền lực: quyền lực chính trị, quyền lực kinh tế và quyền lực tư tưởng, trong đó quyền lực kinh tế giữ vai trò quyết định, là cơ sở để đảm bảo cho sự thống trị giai cấp.
Đặc điểm của nhà nước
Thiết lập quyền lực công cộng đặc biệt
Phân chia và quản lý dân dư theo các đơn vị hành chính và lãnh thổ
Có chủ quyền quốc gia
Ban hành pháp luật và quản lý xã hội bằng pháp luật
Quy định và thu các loại thuế dưới hình thức bắt buộc
Chức năng của nhà nước:
Chức năng của nhà nước là những phương diện hoạt động chủ yếu của nhà nước, phản ánh bản chất nhà nước, được xác định tùy thuộc vào đặc điểm tình hình trong nước và quốc tế, nhằm thực hiện những nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước trong từng giai đoạn.
Các kiểu nhà nước:
Kiểu nhà nước là tổng thể những dấu hiệu cơ bản, đặc thù của nhà nước, thể hiện bản chất giai cấp và những điều kiện tồn tại, phát triển của nhà nước
Các kiểu nhà nước trong lịch sử
Nhà nước Chủ nô
Nhà nước Phong kiến
Nhà nước Tư sản
Nhà nước Xã hội chủ nghĩa
Sự thay thế kiểu nhà nước này bằng một kiểu nhà nước khác là một quá trình lịch sử tự nhiên.
Cách mạng xã hội và nguồn gốc của nó.
Cách mạng xã hội là sự biến đổi có tính chất bước ngoặt và căn bản về chất trong toàn bộ các lĩnh vực của đời sống xã hội, là sự thay thế một hình thái kinh tế - xã hội cũ bằng một hình thái kinh tế - xã hội mới cao hơn, tiến bộ hơn.
Nguồn gốc của cách mạng xã hội
Điều kiện khách quan của CMXH Sự phát triển chín muồi của mâu thuẫn giữa LLSX và QHSX được bộc lộ trong cuộc đấu tranh giữa giai cấp tiến bộ cách mạng với giai cấp lỗi thời, phản động. Sự phát triển của cuộc đấu tranh giai cấp đã làm cho việc giành chính quyền trở thành nhiệm vụ cách mạng trực tiếp.
Điều kiện chủ quan của CMXH là Sự chín muồi của nhân tố chủ quan trong cách mạng xã hội biểu hiện ở trình độ trưởng thành của trào công nhân, phong trào quần chúng lao động dưới sự lãnh đạo của GCCN, sự sẵn sàng về tư tưởng, về tổ chức và hành động của ĐCS, ý chí quật khởi của quần chúng sẵn sàng đứng lên lật đổ nhà nước tư sản.
Vai trò của cách mạng xã hội
Cách mạng xã hội là phương thức giải quyết mâu thuẫn gay gắt giữa lực lượng sản xuất tiến bộ và quan hệ sản xuất lỗi thời lạc hậu.
Cách mạng xã hội là điều kiện để thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng quan hệ sản xuất mới, tiến bộ hơn, mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển.
4. Ý thức xã hội.- Khái niệm tồn tại xã hội và các yếu tố cơ bản của tồn tại xã hội.
- Ý thức xã hội và kết cấu của ý thức xã hội
- Tồn tại xã hội : là toàn bộ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội, bao gồm môi trường tự nhiên, dân số và phương thức sản xuất. Trong đó yếu tố quan trọng nhất là PTSX.
Ý thức xã hội : Đời sống tinh thần của xã hội và Phản ánh tồn tại xã hội
Theo nội dung và lĩnh vực phản ánh:
Ý thức chính trị
Ý thức pháp quyền
Ý thức đạo đức
Ý thức khoa học
Ý thức thẩm mỹ
Ý thức tôn giáo
Theo trình độ phản ánh:
Ý thức xã hội thông thường
Ý thức lý luận
5. Triết học về con người.
- Khái niệm con người và bản chất con người.
- Hiện tượng tha hóa con người và vấn đề giải phóng con người.
- Quan hệ cá nhân và xã hội; vai trò của quần chúng nhân dân và lãnh tụ trong lịch sử.
- Vấn đề con người trong sự nghiệp cách mạng ở Việt Nam.
Khái niệm quần chúng nhân dân
Là bộ phận dân cư có cùng chung lợi ích căn bản liên kết lại thành tập thể dưới sự lãnh đạo của một thủ lĩnh, tổ chức hay đảng nhằm giải quyết những vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội của thời đại họ.
Quần chúng nhân dân là chủ thể sáng tạo chân chính ra lịch sử, lực lượng quyết định sự phát triển của lịch sử, do đó, lịch sử trước hết và căn bản là lịch sử hoạt động của quần chúng nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế-xã hội.
Vai trò chủ thể sáng taọ ra lịch sử, quyết định tiến trình phát triển lịch sử của quần chúng nhân dân được phân tích từ giác độ sau đây:
+ Thứ nhất, quần chúng nhân dân là lực lượng sản xuất cơ bản của mọi xã hội, trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển của con người, của xã hội
+ Thứ hai, cùng với quá trình sáng tạo ra của cải vật chất, quần chúng nhân dân đồng thời cũng là lực lượng trực tiếp hay gián tiếp sáng tạo ra các giá trị tinh thần của xã hội
+ Thứ ba, quần chúng nhân dân là lực lượng và động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng và các cuộc cải cách trong lịch sử.
1. Về kiến thức:
Nắm các vấn đề như như: Sản xuất vật chất, lực lượng sản xuất, các mối quan hệ sản xuất, khái niệm giai cấp và đấu tranh giai cấp, hiểu được ý thức xã hội, nguồn gốc con người và những khái niệm liên quan đến con người như Quần chúng nhân dân và Cá nhân. Và được học về Cách mạng xã hội,...
2. Về kỹ năng:
- Được tập luyện kỹ năng xem phim để đúc kết ý chính, review phim, và từ đó làm sáng tỏa một luận điểm của Mác
- Được tập luyện kỹ năng viết các bài viết trên Eportfolio
- Luyện kỹ năng thuyết trình
- Làm PowerPoint
- Được luyện kĩ năng làm việc nhóm, phân chia công việc
0 Nhận xét